logo

Geestelijke mishandeling: de vernietigende kracht en controle

Geestelijke mishandeling binnen een relatie is niet zomaar een vorm van mishandeling, het ontneemt je van wie je bent, de kern van je bestaan. Het zuigt de kracht uit je lichaam en laat je gebroken achter. Als dit structureel in een relatie zich voordoet, zit gevangen in de zuigkracht van de spiraal van geweld. Je wordt ontdaan van je kracht en afhankelijk van je partner gemaakt. De kracht en controle van geestelijke mishandeling is vernietigend.

Het geweld heeft een doel. Met het geweld beoogt de één de ander te domineren. Het draait om kracht en controle van en over de ander. Het verdraaien van realiteit dat je twijfelt aan jezelf en je steeds meer terugtrekt.

Om die kracht en controle te bewaken maakt de één gebruik van tactieken, universele tactieken. Zeker kenmerken geestelijke mishandeling.

Naar deze tactieken is onderzoek gedaan door de ‘Domestic Abuse Intervention Project (DAIP) over een aantal maanden. Een kritiek punt, van het onderzoek, kan zijn dat alleen vrouwen zijn geïnterviewd. Dat maakt het niet geslachtsneutraal. Ook wil het niet zeggen dat het niet werkt als het slachtoffer man is.

De onderzoeksresultaten zijn gepresenteerd in het wiel van kracht en controle (Wheel of Power and Control), oftewel het Duluth Model. Ik heb het wiel geslachtsneutraal gepresenteerd, omdat ik de man als slachtoffer niet wil uitsluiten en hij zich hier wel in zou kunnen herkennen. Het gaat om geestelijke mishandeling partner, man of vrouw. Tekstueel is er wel een onderscheid tussen de pleger als hij en slachtoffer als vrouw.

Uit het voormelde onderzoek, kwamen 8 tactieken naar voren welke door elk slachtoffer werd ervaren.

kracht en controle huiselijk geweld

Wiel van kracht en controle

Bovenstaande wiel van kracht en controle is de uitkomst van de onderzoeksresultaten van de DAIP. Deze universele tactieken zie je terug in de spiraal van geweld bij geestelijke mishandeling binnen een relatie. Herken je jouw partner? Herken je jezelf terug in wat je is overkomen?

Onthoud dat iemand die van je houd jou geen pijn hoort te doen. Hij hoort van je te houden, je te ondersteunen en meest belangrijker, het beste van jezelf boven te halen. Deze ziekmakende relatie maakt je kapot.

En dit is hoe hij zijn kracht en controle over jou verkrijgt:

#1 Intimidatie

Angst aanjagen is een belangrijke tactiek om kracht en controle over de ander te krijgen. Intimidatie doet het trucje prima. De boodschap is luid en duidelijk: “Als je niet gehoorzaamt, volgen deze consequenties.” Hij gebruikt een variëteit aan intimidaties, als blikken of gebaren, vernielingen, etc, waardoor hij kracht en controle krijgt over jou.

#2 Emotioneel geweld

Hij zal naast het aanjagen van angst, er alles aan doen wat hij kan om jou slecht te laten voelen over jezelf of gebrekkig op een manier. Als jij namelijk gelooft dat je waardeloos bent en dat niemand anders jou wil, dan is de kans dat je weggaat een stuk kleiner. Jouw eigenwaarde zakt tot de grond en laat een gevoel achter van machteloosheid. Tevens heb je niet het gevoel dat je iets beter zal treffen en dat dit hetgeen is wat jij kunt krijgen.

#3 Isolement

Je raakt afhankelijk van hem en om jouw afhankelijkheid te vergroten, zal hij je zoveel mogelijk van de buitenwereld afsnijden. Zo kan hij voorkomen dat je familie of vrienden nog ziet, of voorkomen dat je naar werk of school gaat. Het kan zelfs zijn dat je toestemming moet vragen om ook maar iets de doen, ergens heen te gaan, of iemand te zien. Jouw vrijheid wordt je ontnomen en je afhankelijkheid groeit met de dag.

#4 Ontkennen en de schuld geven

Toch zijn er andere dagen en/of momenten te vinden. Hij maakt het goed en maakt excuusjes voor het onvergeeflijke. Je trapt erin en nog erger, je geeft je zelf de schuld. Door de ontstane afhankelijkheid is er een twijfel ontstaat en realiteit ontnomen. De oorzaak tot geweld wordt buiten hemzelf gezocht. Hij verwijt het jou en het gewelddadig gedrag door een slechte jeugd, een slechte dag, en anderen van hun geweld. Hij kan het geweld minimaliseren of ontkennen dat het heeft plaats gevonden. Hij wil meestal de verantwoordelijkheid op jouw schuiven. Volgens hem is het geweld jouw schuld. Dus ben je geneigd om zijn gedrag te excuseren en geef je jezelf de schuld.

#5 Inzet van kinderen

Zoals gezegd, is één van de belangrijke pijlers voor kracht en controle het aanjagen van angst. Ik had al genoemd dat dit door middel van intimidatie kan. Echter hij zal niet schromen om ook kinderen in te zetten om zijn doel van kracht en controle te bereiken. Geestelijke mishandeling kind kan gericht zijn op het kind, maar ook wanneer het kind er getuige van is. Beide vormen vallen onder kindermishandeling. Jouw moederhart klopt voor de kinderen en je doet alles om ze te beschermen. Dit betekent jezelf wegcijferen om hun lot zo dragelijk mogelijk te maken. Deze gevoelige plek wordt vaak ingezet om de kinderen te bedreigen al is het maar om ze weg te halen. De angst zorgt ervoor dat de kans dat je weggaat heel klein wordt.

quote dominantie

#6 Dominantie

Hij neemt dus op alle fronten de leiding en wil dit gevoel behouden. Hij maakt alle beslissingen voor jou en de familie/het gezin, vertelt je wat je moet doen, en verwacht dat jij gehoorzaamt zonder vragen. Hij behandelt je meer als bediende, kind of bezit, dan zijn partner. Hij domineert over jou en het gezin. Een sterke vorm van intimidatie om angst te zaaien en afhankelijkheid te creëren.

#7 Economisch geweld

En om die afhankelijkheid kracht bij te zetten, maakt hij jou financieel afhankelijk van hem. De kans dat je dan nog bij hem weggaat wordt aanzienlijk kleiner, vooral als er kinderen in het spel zijn. Je hebt wellicht geen baan, misschien wel getrouwd en woont in een koophuis. Dus zonder hem, geen geld, geen huis en geen spullen. Dan maar blijven?! Financieel heeft hij een sterke greep gemaakt. Wellicht bepaalt hij de bestedingen van het geld en krijg jij wekelijks zakgeld voor boodschappen en dat is alles. Een sociaal leven zal daardoor niet gaan. En het isolement versterkt zich.

#8 Dwang en bedreigingen

Hij doet er dus veel aan om te voorkomen dat je bij hem weggaat. Daarvoor gebruikt hij ook bedreigingen letterlijk om te voorkomen dat je weggaat, of dat je je mond opentrekt naar anderen. Denk aan dreigementen om jou pijn te doen, de kinderen, familieleden, dierbaren, of zelfs huisdieren. Ook kan hij dreigen met het plegen van zelfmoord. Hij schroomt soms niet om valse aangiften te maken tegen jou of juist dreigen om je aan te geven bij bijvoorbeeld jeugdzorg. Alles om er maar voor te zorgen dat jij je koest houdt en doet wat hij zegt.

quote geestelijke mishandeling

Geestelijke mishandeling doorbreken – tips

De kracht en controle van geestelijke mishandeling is vernietigend. Het maakt je kern met de grond gelijk en laat geen spaander van je heel. Gebroken, raap je jezelf weer op en ben je op zoek naar de kracht die in je zit. Wil je de deur openen voor de realiteit en ontsnappen aan dit leven?

Ik zeg je dat je dit kan!

In iedere vrouw zit een Leeuwin, een stemmetje dat wil brullen. Een kracht die je beschermt en leidt. Luister naar je intuïtie en durf de confrontatie met de realiteit aan. Doorbreek geestelijke mishandeling binnen een relatie en ontdoe je van de kracht en controle en pak je eigen kracht en controle terug.

Om verbaal geweld (vorm van geestelijke mishandeling) in je relatie te stoppen, kan ik je 5 tips geven om het nu te stoppen:

#1 Onderwijs jezelf
#2 Mede-afhankelijkheid
#3 Noem het bij zijn echte naam
#4 Stel jezelf grenzen
#5 Kijk naar anderen zonder verbaal geweld

Wat is jouw ervaring van geestelijke mishandeling binnen een relatie? Welke tactieken herken je terug? Je kunt je reactie hieronder plaatsen. Of stuur een mail naar elisabeth@zodietyfuskerstboomstaat.nl.

Ik heb mijn eigen kracht en controle weer terug over mezelf en mijn leven. Ik zou door die hel elke dag opnieuw gaan om te komen waar ik nu sta. De meest moeilijke beslissing die ik ooit heb genomen, heeft mij mijzelf weer terug gegeven. 

Toen ik mij realiseerde dat verbaal geweld een ondergesneeuwde vorm van huiselijk geweld is, wist ik dat hier verandering in moet komen. Ik begon met het schrijven van mijn boek op basis van interviews en groeide uit tot deze website. Vanuit eigen ervaring, kennis van experts en slachtoffers, is deze site nu wat hij is.
  1. Crystal Beantwoorden

    Alles wat hier staat klopt precies in mijn huidige leven. Ik heb er 10 jaar over gedaan om te herkennen wat psychisce mishandeling is. Jarenlang kon ik er geen vinger opleggen. Eerst verbaal lelijk en dan weer weken poeslief. Om vervolgens beetje bij beetje je zelfvertrouwen te breken. Ik ga ervoor zorgen dat dit stopt.

    • Elise Beantwoorden

      Wow Crystal,
      wat een kracht spreekt er uit je reactie. Blijf in contact met deze stem, het zet je op de goede weg.
      Groetjes, Elisabeth

  2. Jo Beantwoorden

    Ik zit er nu bijna 14 jaar in , ja kleineren en.mij vaak smerig aankijken , ik heb ook altijd gewerkt en bracht ook geld in het laadje , maar nu mijn baan kwijt . Het is zelfs zover gekomen dat ik niet veel meer eet om maar geen vuile blik te krijgen dat ik van zijn inkomen eet . Zijn zoon van 16 jaar begint mij nu ook zo te behandelen als een sloof . En ja ik wil zo graag weg maar ik kan mijn hond niet in de steek laten , die is het enigste waar ik liefde van krijg en ik kan nergens heen . Maar ik blijf knokken tot er een dag komt dat ik weg kan voorgoed

    • Elise Beantwoorden

      Beste Jo,
      wat heftig voor je! Al de gevoelens waar je mee worstelt en je overlevingsdrang is groot. Hoelang hou je het nog vol? Er is een aanmerkelijk verschil tussen OVERleven en LEVEN. De afgelopen 14 jaar hebben een enorme impact op je en je meer afgepakt dan je 14 jaar geleden van het leven had verwacht. Ook met een hond is er plek voor je om opnieuw te beginnen en te LEVEN ipv OVERleven. Er is plek voor jou waar je je geliefd voelt en waar je wordt behandeld als volwaardig mens. Het leven is te kostbaar om je te laten leven door een ander.

      Je mag me altijd een mail sturen op elisabeth@zodietyfuskerstboomstaat.nl

      Groetjes, Elisabeth

  3. Monique Beantwoorden

    Zeer heftig confronterend dit,alles vrijwel gelijk aan mijn leven afgelopen 20 jaar…net van hem te horen gekregen dat ik zelfmoord moet plegen op zijn verjaardag zodat hij echt wat te vieren heeft….ben gebroken maar ga door met de innerlijke stem…
    Van Monique

    • Elise Beantwoorden

      Beste Monique,
      je bent al op weg om je te ontdoen van de kracht van verbaal geweld. Je bent bezig met jezelf onderwijzen. Durf je grenzen te stellen en pak een stuk controle terug van je eigen leven. Ik begrijp dat uit je reactie dat je nog in deze relatie zit. Probeer jezelf los te maken binnen de relatie. Denk aan hobby’s, vrienden, (vrijwilligers)werk, etc. Als je dieper wilt ingaan op je verhaal kun je mij ook altijd een mail sturen op elisabeth@zodietyfuskerstboomstaat.nl, want ook al klinkt mijn reactie makkelijk, ik weet heel goed hoe het werkt als je er nog midden in zit en je je wanhopig aan die innerlijke stem probeert vast te klampen. Je brein is heel anders ingesteld, waardoor de simpelste dingen onmogelijk lijken.
      Groetjes, Elisabeth

  4. Marten Beantwoorden

    Alles wat ik zeg, koop, vertel, denk is slecht, deugt niet, is te goedkoop of “een ander gaat er met je geld vandoor” (in het geval van mijn idee om een ophaalpunt voor een transportbedrijf te organiseren) volgens mijn schoonvader. Hoe ik mijn zoon opvoed, is ook fout. Is dit ook emotionele manipulatie of psychische mishandeling?

    • Elise Beantwoorden

      Hoi Marten,
      Geestelijke mishandeling richt zich op bepaalde tactieken om een zeker negatief resultaat bij de ander teweeg te brengen. Ik kan me voorstellen dat deze woorden je krenken en je eigenwaarde aantasten. Er zijn technieken om hiermee om te kunnen gaan en je eigen wensen en behoeften duidelijk te kunnen maken, waardoor er een verandering kan optreden. Je schoonvader staat met zijn oordeel klaar, waarachter een bepaalde behoefte schuil gaat. Er zijn technieken die je eigen kan maken om je boodschap over te kunnen brengen. De meest bekende is Geweldloze Communicatie. Dit is een goede start voor jezelf om persoonlijk te groeien en jezelf vaardigheden eigen te maken die je helpen met hem te kunnen praten op zo’n manier dat het voor beide partijen ‘winst’ kan opleveren en verandering kan worden bewerkstelligd. Het is een ware eye-opener als je het juist weet toe te passen.
      Groetjes, Elisabeth

  5. Jana Beantwoorden

    Herkenbaar zeg ik mag geen baan want anders pleegt die zelfmoord achterlijke idioot ook nu is het zo dat ik door al dat strijden anorexia heb dan heb ik daar een vriend aan,die me steunt en me troost want dat maakt me sterk verlangend naar de dood.
    Hij pest mij ermee dan draai ik me om en zou willen zeggen houdt je bek toch.
    Ik kan niet weg had nooit goede ouders zuipert van een stiefvader en nu zit ik 35 jaar bij iemand die 30 jaar ouder is heb al de gemeente op me dak hij verbied me alles nu ben ik blij dat ik ziek ben.
    Honger mezelf dood dan heeft die iets om over te janken nee al me dromen zijn weg ik huil elke dag me enigste rit is naar de rechter toe hier loopt ook zon vreselijke hond die graag zijn bek gebruikt meneer is zo dom vindt het wel goed dat dat beest bijt.
    IK ben kapot heb pijn en ben moe over een paar weken met vrienden kamperen en weekend op vakantie en daar heb ik stierlijk veel zin in en zelfs daarmee is meneer het niet mee eens gaat die zichzelf zielig doen en dat negeer ik wist niet dat het leven zon ellende teweeg bracht zeg ben al 3 dierbare kwijt in 1 jaar tijd.

    • Elise Beantwoorden

      Beste Jana,
      het klinkt alsof je zoekende bent naar een levenslijn die je omhoog trekt en je op de juiste weg zet. Een teken dat het leven wel waard is en dat jij een belangrijk plekje inneemt in het universum. Dat jij er wel mag zijn en dat je er toe doet. Ik ken je niet en toch raken jouw woorden mij. Het gevoel bekruipt me dat je te weinig hebt om nog voor te leven… Dat je hebt opgegeven…. Ik hoop dat je bereid bent om te bellen met 0800 – 3200032, Hear my voice. Een organisatie dat luistert naar je verhaal en herkenning biedt. Ze zijn geen hulpverleners en er wordt ook niet meteen wat in gang gezet. Beste Jana, ik hoop dat je een fijn weekend hebt met je vrienden en kracht kunt putten uit hun vriendschap en liefde naar jou.
      Elisabeth

  6. Anoniem Beantwoorden

    Ook ik herken me hierin, mijn partner leek de ideale man, lief,zorgzaam,alles voor me doen ondanks zijn depressie. Tot voor kort, vorige week barste de bom (weet nog altijd niet waarom), hij sloeg met deuren, maakte me voor de ergste dingen uit, wenste me zelfs dood met als gevolg een trap in mijn ribben, wat leidde tot een kneuzing. We hebben het uitgepraat daarna niks meer aan de hand. Afgelopen week weer ruzie gehad, dit keer omdat ik zonder zijn toestemming naar de moestuin was geweest. Toen hij thuis kwam en ik het eerlijk had verteld (eerlijkheid duurt het langst is mij geleerd), sloegen opnieuw de stoppen door. Hij vernielde mijn telefoon, duwde me (ondanks de gekneusde ribben) alle kanten op en vloog me vervolgens letterlijk naar mijn strot. Ik heb hem daarna direct de deur gewezen alleen hij vond het dat hij het recht heeft om hier te blijven. We wonen in een huurwoning en ik ben degene die de huur ophoest, hij staat hier alleen maar ingeschreven. Opnieuw barste hij in tranen uit en bood alweer excuus aan maar hij vond dat ik dat ook moest doen, dus om verdere ellende te besparen heb ik ook maar sorry gezegd. Toen we gingen slapen leek alles weer gekalmeerd en vervolgens begon hij de volgende morgen weer over het ”vooral” van de avond ervoor. Binnenkort volgt er een afspraak bij zijn psycholoog en ik ga mee en alles opbiechten. Ik weet dat mijn vriend een moeilijke jeugd heeft gehad (zijn vader had ook losse handjes) en misschien niet helemaal eerlijk van mij naar hem toe, maar ik heb hem vergeleken met zijn ouwe heer.

    • Elise Beantwoorden

      Beste Anoniem,
      Wellicht dat dit boek “Scheiden of blijven” je goed voort kan helpen en het boek “Waarom gaat het altijd over jou?“. Want als je kiest om te blijven, is het belangrijk dat je wel weet wat voor toekomst je voor ogen hebt. Betreffende hulpverlening, is het belangrijk om iemand in te schakelen die kennis heeft van systeemtherapie. Daarnaast moet hij trouw naar alle afspraken gaan (mag niets verplaatsen of afzeggen) voor minimaal 1 jaar. Dat zijn voorwaarden die jij nodig hebt om je grens te durven trekken. Het gaat hier om je eigen veiligheid, en die is meer waard dan de relatie.
      Groetjes, Elisabeth

Laat een reactie achter

*

UA-47091804-2